Lucebert

Lucebert (1924-1994)

 

Lubertus Jacobus Swaanswijk werd geboren in de Jordaan in Amsterdam waar zijn vader een schilderssbedrijf had. Zijn moeder verlaat het gezin op 2 jarige leeftijd. In 1935 op de ULO wekte de leraar Duits zijn belangstelling voor Goethe en poëzie. Zijn tekenleraar was zo enthousiast over zijn tekentalent dat hij hem gratis privéles gaf.

De naam Lucebert (lichtbrenger) waaronder Swaanwijk werkte betekent twee maal licht. Luce is Italiaans voor licht en Bert uit het Germaans betekent dat ook.

In 1938 kreeg hij een beurs voor de kunstnijversheidsschool die Lucebert al snel verliet. Hij werd tijdens WO II te werk gesteld in Duitsland maar deed zijn werk zo slecht dat ze hem terug stuurden naar Nederland. In Duitsland ontdekt hij de poëzie van Hölderlin.

In 1948 wordt hij ontdekt door Gerrit kouwenaar en wordt lid van de Nederlandse Experimentele Groep en later van Cobra. Vanaf zijn debuut in Reflex met het anti koloniale gedicht ‘Minnebrief aan onze gemartelde bruid Indonesia’ lopen maatschappelijke en artistieke opstandigheid parallel in de vorm van onvrede met de burgerlijke orde.

Hoewel hij slecht kort lid was van Cobra blijft die stroming zijn werk wel beïnvloeden. Mythische wezens en mensachtige dieren spontaan zijn geschilderd in stralende en gedempte kleuren. Hij kon zich als autodidact vinden in het pleidooi voor de grote waarde van volkskunst als een uiting van deze autodidacten. ‘Een kunst die geen andere norm erkent dan expressiviteit en spontaan schept wat de intuïtie ingeeft’.

Later laat zijn werk meer invloeden zien Picasso, het Surrealisme en vooral Dubuffet. Lucebert heeft te veel gedaan om hier allemaal te benoemen maar tekenend voor zijn stijl is zijn niet aflatende creatiedrift. Hij zette zijn levensenergie om in een eindloze reeks literaire en kunstzinnige creaties. ‘Allles wat me maar invalt schilder ik, ik schilder en teken van alles op alles. De mogelijkheden zijn onbegrensd, de kunstenaar filtreert ze, weegt ze af, hij bepaalt zijn keuze en waagt telkens weer de sprong in de enige mogelijkheid die de zijne is’.